De Radboud Universiteit (RU), de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), Universiteit Utrecht (UU) en de Vrije Universiteit (VU) werken aan dit thema. Dr. P.J. Beckers (Pascal) is coördinator namens de RU. Prof. dr. M.J. (Marcel) Broersma is coördinator namens de RUG. Prof. dr. Sonja Bekker is coördinator namens de UU. En prof. dr. Maurits van Tulder is coördinator namens de VU.
Marcel Broersma – hoogleraar Journalistieke Cultuur en Media aan de RUG – is trekker van het landelijke Digitale Samenleving-programma. Onderzoekers uit een breed scala wetenschapsdisciplines worden hier in verbinding met elkaar gebracht en werken samen op thema’s zoals Gezondheid & Welzijn, Media & Democracy en Responsible Human AI.
Midterm-evaluatie 2025-2026
In 2025 zijn de zelfevaluaties voor de midterm-review ingediend. De belangrijkste bevindingen hieruit voor dit thema zijn:
- Landelijke samenwerking concentreert zich enerzijds op sub-thema’s als migratie en (digitale en sociale) inclusie en anderzijds op polarisatie en desinformatie.
- UDs binnen het thema hebben artikelen gepubliceerd en themanummers geredigeerd van internationaal erkende tijdschriften om het thema internationaal verder op de kaart te zetten binnen de onderscheiden vakgebieden. Er verschijnen bijvoorbeeld special issues over Digitalization and Migration: Rethinking Socio-Economic Inclusions and Exclusions, Inclusive Media Literacy Education for Diverse Societies, Women, Work & Well-being en Misinformation and government transparancy. Daarnaast publiceren teamleden van verschillende universiteiten samen boeken over Inclusive media education (UU-RUG, Routledge 2026) en The Admission and Integration of Refugees in Europe (RU-UU, Routledge 2025).
- UDs zetten internationale samenwerkingsverbanden op, bijvoorbeeld een expertisegroep rond digitalisering en migratiestudies binnen het internationale IMISCOE network, nemen deel aan (internationale) consortia en in beursaanvragen op het thema.
Innovatie in onderwijs
In toenemende mate worden inzichten uit interdisciplinaire samenwerking geïntegreerd in het onderwijs. Er worden interdisciplinaire minoren (RU, UU) en faculteits brede vakken (RUG) ontwikkeld, inzichten ingebed in interfacultaire opleidingen als PPE (VU) en mogelijkheden verkend tot het oprichten van nieuwe MA-programma’s.
Daarnaast zijn cursussen gerealiseerd buiten het reguliere onderwijsaanbod zoals summer schools (Migrant inclusion: Policies & practices in the age of digitalisation op de RU), trainingsprogramma’s voor vluchtelingen of professionals (RU) en een pre-university programma (VU) gericht op aankomende studenten. UU gaat met middelbare scholieren en hun docenten in gesprek over digitale geletterdheid & burgerschap, en over sociale media en de docentinfluencer in de klas.
Op masterniveau begeleiden UDs studenten bij scripties waarin zij worden gestimuleerd
om zich kritisch te verhouden tot het prioritaire thema, waardoor het landt bij nieuwe
generaties onderzoekers. Ook is het ingebed in onderzoekstages in de master- en
researchmasteropleidingen.
Tot slot, er is een reeks aan extra-curriculaire onderwijsactiviteiten ontwikkeld, ook in
samenwerking met landelijke onderzoeksscholen (bijvoorbeeld de Empirical Legal Studies
Academy onstaan uit het Sectorplan Rechtsgeleerdheid en seminars binnen de landelijke
onderzoeksschool Media Studies) en maatschappelijke partners. Op de RU is een
samenwerking gestart met het MA Project Impact Program van de Honor’s Academy.
Interdisciplinariteit en interuniversitaire afstemming en samenwerking
Op landelijk niveau is op initiatief van de landelijke coördinator van het DDT en het SSH-bureau regelmatig overleg tussen de coördinatoren van de vier universiteiten. Hieruit ontstaan regelmatig nieuwe inzichten en ideeën voor interuniversitaire samenwerkingen.
Er is samenwerking opgezet met UNL Digital Society programma, dat een netwerk biedt voor de onderzoekers binnen het DDT en hen ook samenbrengt met ECRs uit de bèta en medische disciplines. Er wordt actief deelgenomen aan de (mede)organisatie van de Digital Society Conference, waar alle 5 DDT thema’s een panel hebben gekregen om het thema over het voetlicht te brengen.
Voorts worden (internationale) samenwerkingen gestimuleerd via conferenties, guest lectures, onderzoekspresentaties en outreach activiteiten. Er is bovendien regelmatig uitwisseling tussen onderzoekers: binnen de themalijn worden UDs actief uitgenodigd voor georganiseerde congressen, workshops, gastlezingen en colleges aan de betrokken universiteiten.
Concrete resultaten zijn:
- Er is een samenwerking opgezet rond het onderwerp “Migratie en Digitale Inclusie” tussen RUG, RU (RUNOMI-groep) en UU. Ook is er samenwerking tussen VU, UU, Tilburg en
Maastricht op thema’s zoals regulation, leadership, and inequality, en tussen
verschillende universiteiten op het thema mis- en desinformatie. - De organisatie van de workshop Digital ethnography for public engagement in samenwerking tussen de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) en de Universiteit Utrecht (UU) binnen de landelijke onderzoeksschool Media Studies.
- Ter bevordering van trans- en interdisciplinair leren werken zijn er workshops georganiseerd over interdisciplinariteit (RUG, UU) en hebben UDs van de VU en UU deelgenomen aan interdisciplinaire workshops en netwerken ter bevordering van team science (bijvoorbeeld de Rotterdam Replication Games). Ook zijn er (inter-)nationale expertisegroepen geinitieerd met wetenschappelijke en praktijkpartners, zoals de themagroep digitalisering en migranteninclusie binnen het IMISCOE netwerk.
Maatschappelijke impact
- Alle universiteiten hebben ingezet op het opzetten en of verstevigen van de banden en samenwerkingen met maatschappelijke partners. Dat gebeurt via institutionele structuren zoals de Jantina Tammes School (RUG), een netwerk benadering (RU – RUNOMI) of een living-lab dat een brug vormt tussen wetenschap en samenleving (UU). Er zijn gezamenlijke onderzoeksprojecten gestart met maatschappelijke partners en er is een reeks aan activiteiten georganiseerd om het thema nader onder de aandacht te brengen en te verdiepen met partners.
- Sectorplan UDs hebben adviezen gegeven aan diverse minsteries, lagere overheden, de EU en adviescommissies zoals de Commissie Meijers over de rechtstaat in Nederland.
- Sectorplan UDs hebben een reeks aan publieksactiviteiten georganiseerd zoals een lezingserie met Studium Generale Groningen over digitalisering en bredere maatschappelijke vraagstukken die verband houden met sociale ongelijkheden, en een webinar met Samenwerking Noord over AI en de toekomst van werk voor consultants, managers en andere IT-professionals (RUG), een boekenclub in het Huis van Actief Burgerschap en een reizende pop-up expositie over vrouw, werk en welzijn (UU), een podcast over integrale (ouderen)zorg (VU), een policy brief series en blog over migratie en aanverwante thema’s en een jaarcongres (RU).
- Er is samenwerking opgezet in onderzoeksprojecten met maatschappelijke partners zoals op het onderwerp buurtrechtbanken in Amsterdam, met de gemeente en de rechtbank van Amsterdam (VU). UU heeft een living-labmethode opgezet die nu onderdeel is van vijf onderzoeksaanvragen, waaronder twee succesvolle toekenningen, en waarmee bijvoorbeeld met leden van ondernemingraden co-creatie is gerealiseerd, waaruit een verbeterde survey inspiratie biedt voor vernieuwing in medezeggenschap. Er zijn ook samenwerkingen geïnitieerd met onder meer Specialisten Vereniging Migratierecht en Advocaten, Vluchtelingenwerk, gemeenten en ministeries, Interreg en de Stichting Kenniscentrum Arbeidsmigranten KCA.
- Er is een round table-discussie georganiseerd tijdens de Digital Society Conference (2024) in Utrecht: Active Digital Citizenship – Pathways and Barriers to Participation, met deelname van de Gemeente Amsterdam, Commit Global en Kieskompas. Tijdens de conferentie op 20 november 2025 is er een panel over Migratie en Digitale Inclusie georganiseerd.