De Universiteit Leiden (LEI), de Open Universiteit (OU) en de Universiteit Utrecht (UU) werken aan dit thema. Mr. dr. Jan-Jaap Oerlemans en dr. Vincent Delhomme zijn de inhoudelijk coördinatoren namens de LEI. Prof. mr. dr. Reijer Passchier is inhoudelijk coördinator namens de OU. Prof. dr. Sonja Bekker is inhoudelijk coördinator namens de UU.
Midterm-evaluatie 2025-2026
In 2025 vond de midterm-zelfevaluatie plaats. De belangrijkste bevindingen uit deze MTR voor dit thema:
- Leiden: Primair is ingezet op het stimuleren en uitbouwen van initiële interfacultaire samenwerkingen, bijvoorbeeld de opgerichte Europe Hub, een interdisciplinair platform voor onderzoek en onderwijs dat zich bekommert om de maatschappelijke en bestuurlijke uitdagingen van Europa, waaronder digitalisering. Een ander resultaat van interfacultaire (en hiermee interdisciplinaire) samenwerking, is de nieuwe Nederlandstalige Bachelor Cybersecurity & Cybercrime.
- Open Universiteit: “Noemenswaardig op het gebied van onderzoek is de ondertekening van een boekcontract met Oxford University Press (OUP) voor de monografie ‘The Right of Access to Personal Data in the EU’ (2026). Van belang is ook het reeds afgeronde WODC-onderzoek over de toegankelijkheid van persoonlijke data in Nederlandse publieke registers. De maatschappelijke impact van ons onderzoek is o.m. zichtbaar door bijdragen aan adviesraden (zoals bij het Rathenau Instituut, de Autoriteit Persoonsgegevens en de Rechtspraak), interviews in kranten en televisie (NRC, Volkskrant, Follow the Money, EenVandaag) en opiniërende bijdragen in nationale kranten (zoals in de Volkskrant) en vele lezingen, o.m. voor het Strategisch Beraad van Secretarissen-Generaal.”
- Universiteit Utrecht: Het Sectorplan heeft een impuls gegeven aan interdisciplinaire samenwerking over de gehele breedte van het SSH-domein binnen vier faculteiten. Extra aangestelde UD’s werken binnen en buiten UU thematisch samen op o.m. ‘Rechtvaardig werk en arbeidsparticipatie’ en ‘Maatschappelijke participatie en betrouwbare informatie’.
- UU heeft een Special Interest Group (SIG) over desinformatie opgericht en een SIG over digitale migratie versterkt, die structureel zijn ingebed in het universiteitsbrede focusgebied ‘Governing the Digital Society’.
Innovatie in onderwijs
- Deepfakes, desinformatie en digitale onderzoeken zijn belangrijke thema’s in de nieuwe Nederlandstalige Bachelor Cybersecurity & Cybercrime van LEI, een baanbrekende samenwerking tussen faculteiten en disciplines. De opleiding is in september 2025 gestart met meer dan 170 studenten en voorziet in de dringende behoefte aan opleidingen voor professionals op het gebied van cybercriminaliteit en cyberbeveiliging.
- De post-initiële opleiding Wetsanalyse en wendbare wetsuitvoering in de democratische rechtsstaat is in 2023-2024 opgezet, specifiek bedoeld voor professionals die werken aan wetgeving, beleid en uitvoering, een gezamenlijk initiatief van LEI en OU. Dankzij deze opleiding kunnen onderzoekers hun werk veel beter verbinden met de praktijk. Bovendien blijkt de opleiding een zeer effectieve valorisatiemachine.
Interdisciplinariteit en interuniversitaire afstemming en samenwerking
- De drie universiteiten nemen deel aan de landelijke oplopen en themabijeenkomsten van vraagstuk RPV (en andere vraagstukken waarbij universiteiten betrokken zijn) georganiseerd door de coördinatoren van de SSH-raad.
- UU zet in op samenwerking over het brede SSH-domein, dat vier faculteiten en elf deeldisciplines omvat. Alle UD’s zijn ingebed in een van de universiteitsbrede strategische thema’s en focusgebieden (‘Institutions for Open Societies’, ‘Dynamics of Youth’, ‘Governing the Digital Society’). UD’s komen regelmatig plenair en in themagroepen bij elkaar.
Maatschappelijke impact
- In Leiden wordt jaarlijks de Legal Tech Challenge georganiseerd, een vernieuwde onderwijsvorm waarbij studenten van LEI en de Hogeschool Leiden samenwerken aan het ontwikkelen van digitale toepassingen met maatschappelijke impact. In 2025 ontwikkelden studenten ‘BenefitCheck’ voor de Gemeente Leiden, dat burgers helpt te achterhalen op welke sociale voorzieningen en toeslagen zij recht hebben, waardoor financiële ondersteuning toegankelijker wordt.
- Een van de doelstellingen van de Europe Hub is het versterken van de banden met de beleidswereld in Den Haag, Brussel en daarbuiten. Onderzoekers zijn proactief geweest in het opzetten van bijeenkomsten. Begin 2025 vond (als launch van de Hub) een bijeenkomst bij het Europees Parlement plaats in samenwerking met het ‘Panel for the Future of Science and Technology’, dat de banden tussen EP-leden en de academische wereld versterkt.